Khi Chuyển Động Kết Nối Những Nền Văn Hóa: United Activ tại Dancenter

Lauren Smith chia sẻ về hành trình nghệ thuật, tầm nhìn của United Activ, trải nghiệm làm việc cùng các vũ công Việt Nam và những điều cô hy vọng chương trình lưu trú nghệ thuật lần này sẽ truyền cảm hứng.

Năm nay, Dancenter chào đón United Activ đến với chương trình lưu trú nghệ thuật quốc tế, quy tụ các nghệ sĩ trẻ đến từ Hoa Kỳ, Singapore, Australia, Việt Nam và nhiều quốc gia khác.

Dưới sự dẫn dắt của Lauren Smith, Nhà sáng lập và Giám đốc Điều hành của United Activ, chương trình tập trung vào biên đạo, giao lưu văn hóa và cách chuyển động có thể tạo nên những kết nối ý nghĩa giữa nghệ sĩ và cộng đồng.

1. Từ Singapore đến United Activ: Hành trình nghệ thuật của Lauren

Lauren Smith là Người sáng lập và CEO của Lauren Blair Smith Productions. Trong hệ sinh thái sáng tạo của mình, cô đồng thời giữ vai trò Giám đốc Nghệ thuật của Lauren Blair Smith Dance Company và Nhà sáng lập, Giám đốc Điều hành của United Activ, một dự án đổi mới xã hội hướng đến việc trao quyền cho các nghệ sĩ trẻ thông qua nghiên cứu biên đạo và các cơ hội phát triển, kết nối với cộng đồng.

Lớn lên tại Singapore trong một môi trường đa văn hóa đã góp phần định hình cách Lauren nhìn nhận thế giới và thực hành nghệ thuật. Từ sớm, khiêu vũ đã trở thành ngôn ngữ chính của cô, từ việc theo học BFA tại University of North Carolina School of the Arts, biểu diễn khắp Bắc Mỹ trong chuyến lưu diễn Broadway National Tour của Fiddler on the Roof, cho đến tiếp tục chương trình cao học tại University of Michigan.

“Theo thời gian, niềm đam mê của tôi dần phát triển sang biên đạo, lãnh đạo nghệ thuật và khởi nghiệp. Tôi nhận ra rằng mình không chỉ muốn tạo ra tác phẩm cho những sân khấu biểu diễn truyền thống; tôi muốn xây dựng những trải nghiệm lấy con người làm trung tâm, kết nối mọi người vượt qua những khoảng cách địa lý và văn hóa.”

Lauren thành lập United Activ để phát triển một mô hình trao đổi nghệ thuật quốc tế dựa trên sự tương hỗ, tạo ra một nền tảng nơi các nghệ sĩ trẻ từ nhiều nơi trên thế giới có thể gặp gỡ với tư cách những đối tác bình đẳng, cùng hợp tác, học hỏi, hỗ trợ hệ sinh thái sáng tạo địa phương và sử dụng chuyển động như một công cụ kết nối.

2. “Ngôi nhà nghệ thuật” tại Dancenter

Đối với một chương trình lưu trú nghệ thuật quốc tế kéo dài nhiều tuần, một môi trường chào đón và hỗ trợ có thể tạo ra khác biệt lớn cho quá trình sáng tạo. Với Lauren và đội ngũ United Activ, Dancenter đã trở thành không chỉ là nơi làm việc mà còn là một “ngôi nhà nghệ thuật” tại TP. Hồ Chí Minh.

“Dancenter thực sự là một niềm vui đối với chúng tôi trong suốt chương trình lưu trú thử nghiệm này! Việc triển khai một chương trình quốc tế kéo dài nhiều tuần với một đoàn nghệ sĩ đến từ khắp nơi trên thế giới đi kèm với rất nhiều yêu cầu về hậu cần và sáng tạo, nhưng ngay khi bước vào Dancenter, chúng tôi đã cảm thấy mình được kết nối. Đội ngũ đã chào đón chúng tôi bằng sự ấm áp, chuyên nghiệp, tận tâm và hào phóng.”

“Việc được sử dụng những studio rộng rãi, đẹp và tràn ngập ánh sáng của Dancenter cho phép chúng tôi bắt đầu ngay vào quá trình sáng tạo chuyên sâu mà không bị gián đoạn. Không gian này giúp chúng tôi xây dựng những phần biên đạo đương đại kết hợp phức tạp, thử nghiệm các kỹ thuật partnering và tổ chức các buổi tập chung cho toàn bộ đoàn mỗi ngày.”

“Nhưng vượt lên trên cơ sở vật chất, việc được hòa mình vào cộng đồng mạnh mẽ của Dancenter đã mang đến cho các vũ công quốc tế của chúng tôi một ngôi nhà nghệ thuật thực sự tại TP. Hồ Chí Minh. Được hợp tác với một đội ngũ thực sự hiểu và ủng hộ sức mạnh biến đổi của khiêu vũ đã tạo nên tất cả sự khác biệt trong việc triển khai thành công United Activ.”

3. Cùng Nhau Sáng Tạo

Một trong những trọng tâm của chương trình là tạo ra sự trao đổi hai chiều, thay vì một trải nghiệm giảng dạy một chiều. Các vũ công Việt Nam được mời tham gia và đóng góp trực tiếp vào quá trình sáng tạo cùng các nghệ sĩ quốc tế.

“Ngay từ ngày đầu tiên, chúng tôi đã chủ động lựa chọn phá bỏ mô hình truyền thống, nơi các nghệ sĩ đến từ bên ngoài chỉ đơn thuần đến để giảng dạy. Thay vào đó, chúng tôi xem các vũ công Việt Nam tại địa phương là những thành viên của nhóm, cùng dẫn dắt các lớp học, chia sẻ kiến thức và góp phần định hình câu chuyện sáng tạo cùng chúng tôi.”

Sự trao đổi trong studio là một trong những điểm đáng nhớ nhất của chương trình. Một trong những kỷ niệm Lauren yêu thích là buổi giao lưu chuyển động mở, nơi các vũ công kết hợp contemporary floorwork, các bộ môn võ thuật, những hình thức chuyển động truyền thống của Việt Nam và Malaysia, tutting, partnering và nhiều phong cách khác.

Trải nghiệm này cũng cho thấy chuyển động có thể trở thành cầu nối giữa những khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa, tạo nên một không gian nơi các vũ công kết nối với nhau với tư cách những cộng sự bình đẳng.

4. Học Hỏi Từ Những Khác Biệt

Sự giao thoa giữa những hình thức chuyển động khác nhau cũng phản ánh một niềm tin cốt lõi của United Activ: sự phát triển nghệ thuật có thể đến từ việc bước ra khỏi những phương thức làm việc quen thuộc.

“Hợp tác quốc tế buộc bạn phải thực sự lắng nghe và bước hoàn toàn ra khỏi vùng an toàn của mình. Khi tập hợp những nghệ sĩ được đào tạo trong những hệ thống giáo dục, nền văn hóa và hoàn cảnh sống hoàn toàn khác nhau, bạn ngay lập tức phá bỏ những quan niệm cứng nhắc về cách một chuyển động ‘nên’ được tạo ra hay giảng dạy.”

“Điều khiến sự hợp tác nghệ thuật trở nên có giá trị đối với tôi chính là sự thay đổi góc nhìn mà nó đòi hỏi. Nó nhắc chúng ta rằng kỹ thuật chỉ là một phần của câu chuyện; sự phát triển nghệ thuật thực sự xảy ra khi bạn học cách người khác cảm nhận không gian, kể chuyện và kết nối với cộng đồng như thế nào.”

Lauren cũng nhìn nhận hợp tác xuyên văn hóa như một cách để nuôi dưỡng sự đồng cảm, khả năng thích ứng và trí tuệ cảm xúc, đồng thời xây dựng một mạng lưới nghệ sĩ toàn cầu cùng nhìn nhận chuyển động như một cầu nối cho phẩm giá và sự kết nối giữa con người.

5. Từ Studio Đến Đồng Bằng Sông Cửu Long

Đối với Lauren, sự trao đổi cần diễn ra theo cả hai chiều: các nghệ sĩ quốc tế học cách lắng nghe và thấu hiểu bối cảnh địa phương, trong khi các vũ công Việt Nam có thêm cơ hội được biết đến, được hỗ trợ và kết nối với cộng đồng khiêu vũ quốc tế rộng lớn hơn.

“Đối với các nghệ sĩ-mentor quốc tế, tôi hy vọng họ rời Việt Nam với một tinh thần khiêm nhường sâu sắc, góc nhìn toàn cầu rộng mở và sự trân trọng lâu dài đối với sự phong phú của văn hóa, nghệ thuật và con người Việt Nam. Tôi muốn họ mang theo sự hiểu biết rằng lãnh đạo thực sự không bao giờ là áp đặt kiến thức của mình lên một không gian, mà là lắng nghe, tôn trọng bối cảnh địa phương và xây dựng những mối quan hệ tương hỗ, không khai thác ở bất cứ nơi nào sự nghiệp đưa họ đến.”

“Đối với các vũ công Việt Nam, tôi hy vọng họ cảm thấy mình thực sự được trân trọng, trao quyền và được công nhận là những nghệ sĩ đẳng cấp thế giới. Tôi muốn United Activ trở thành một bệ phóng mang đến cho họ sự hỗ trợ nghệ thuật, phát triển chuyên môn và những mạng lưới quốc tế lâu dài. Tôi hy vọng họ rời chương trình với sự hiểu rằng tiếng nói, di sản và những truyền thống chuyển động của họ là một phần thiết yếu trong câu chuyện khiêu vũ toàn cầu.”

“Tôi cũng mong muốn chúng tôi có thể tiếp tục làm việc cùng nhau trong tương lai, và tôi thực sự trân trọng nhóm nghệ sĩ đầu tiên này như một phần quan trọng và lâu dài của cộng đồng United Activ.”

6. Xây Dựng Những Cầu Nối Quốc Tế

Chương trình lưu trú không chỉ diễn ra tại studio Dancenter. United Activ còn mang các tác phẩm và những workshop chuyển động được điều chỉnh phù hợp đến với các cộng đồng tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Đối với Lauren, hành trình chia sẻ nghệ thuật tại khu vực này là một trải nghiệm đáng nhớ, với niềm vui, sự tò mò và những kết nối chân thành giữa con người.

“Tôi rất háo hức và cũng đầy khiêm nhường khi đưa công việc của chúng tôi đến Bến Tre và Cần Thơ! Chúng tôi kết nối với các studio địa phương như Oxy Dance Studio và YIN Dance Studio, cũng như những không gian cộng đồng như Làng trẻ em SOS, Maison Chance và Nhà nuôi dưỡng trẻ em chùa Phật Minh.”

“Tôi đặc biệt hào hứng khi giới thiệu tác phẩm dance fusion mới dài 15 phút, được thực hiện trên nền nhạc gốc do nhà sản xuất nổi tiếng người Singapore Alif Aircho sáng tác. Bản nhạc kết hợp các nhạc cụ truyền thống Việt Nam với những âm thanh quen thuộc trong đời sống hằng ngày — tiếng xe máy, tiếng rao của người bán hàng rong, âm thanh của hệ động thực vật địa phương và những câu nói tiếng Việt thường được sử dụng.”

Việc chia sẻ tác phẩm với trẻ em, nhân viên, lãnh đạo và các vũ công địa phương tại những khu vực xa hơn, cũng như tổ chức các workshop chuyển động được điều chỉnh để mọi người đều có thể tham gia, là một phần quan trọng của trải nghiệm.

Artist Residency tại Dancenter

Tại Dancenter, chúng tôi tin rằng sự phát triển nghệ thuật không chỉ đến từ những buổi biểu diễn, mà còn từ thời gian, không gian, quá trình nghiên cứu và sự trao đổi diễn ra phía sau sân khấu.

Chương trình Artist Residency của Dancenter mang đến cho các nghệ sĩ một không gian studio chuyên biệt để phát triển ý tưởng mới, nghiên cứu, tập luyện, thử nghiệm và kết nối với các vũ công khác cũng như cộng đồng sáng tạo rộng lớn hơn.

Residency của United Activ thể hiện rõ tinh thần này thông qua sự trao đổi quốc tế giữa các nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia và những nền tảng chuyển động khác nhau. Studio Dancenter trở thành không chỉ là nơi tạo ra các tác phẩm biên đạo, mà còn là không gian để chia sẻ phương pháp, trao đổi góc nhìn và xây dựng những mối quan hệ.

Thông qua việc hỗ trợ các chương trình Artist Residency như United Activ, Dancenter tiếp tục tạo không gian để nghệ sĩ nghiên cứu, thử nghiệm, hợp tác và phát triển, đồng thời thúc đẩy sự giao lưu nghệ thuật giữa Việt Nam và cộng đồng khiêu vũ quốc tế.