Từ Công Viên Đến Phòng Tập: Dự Án Lưu Trú Nghiên Cứu Của Pauline Payen Tại Dancenter

Đầu năm 2026, Dancenter hân hoan chào đón sự trở lại của Pauline Payen trong kỳ lưu trú nghệ thuật lần thứ hai, khi cô tiếp tục thực hiện nghiên cứu về các hình thức nhảy múa – thể dục đời thường tại Việt Nam (như múa dưỡng sinh / dân vũ trong công viên). Lần này, phòng tập trở thành không gian để cô đi sâu hơn vào quá trình nghiên cứu của mình.

Quan Sát, Tham Gia, Thấu Hiểu: Nơi Hành Trình Nghiên Cứu Bắt Đầu

Đầu năm 2026, Dancenter vui mừng chào đón Pauline Payen trở lại trong kỳ lưu trú nghệ thuật lần thứ hai. Sau kỳ lưu trú đầu tiên vào năm 2024, khi cô tập luyện và trình diễn tác phẩm Yahoo! với sự hỗ trợ của không gian đối tác Mot+++, Pauline quay trở lại lần này với một trọng tâm khác: nghiên cứu.

Dự án hiện tại của cô tập trung vào một hình ảnh rất quen thuộc nhưng hiếm khi được nhìn nhận một cách sâu sắc trong đời sống đô thị Việt Nam: các nhóm múa dưỡng sinh / dân vũ, thể dục nhịp điệu luyện tập trong công viên, đặc biệt là những nhóm phụ nữ trung niên. Điều thu hút Pauline không chỉ nằm ở các chuyển động, mà còn ở khía cạnh xã hội và cảm xúc, cách những người phụ nữ này cùng nhau tạo nên một không gian chung, sử dụng không gian công cộng, và chuyển động không phải để được nhìn thấy hay được công nhận, mà để cảm nhận chính mình và chia sẻ với cộng đồng mà họ đang tạo nên.

Theo quan sát của Pauline, múa dân vũ / aerobic ở Việt Nam nằm đâu đó giữa ranh giới của nhảy múa và thể dục. Các chuyển động thường tập trung vào phần thân trên, được cấu trúc bằng sự lặp lại và biến thể của những chuỗi động tác đơn giản, và có thể kéo dài từ hai mươi đến bốn mươi phút. Đây là một hình thức thực hành phổ biến và lan rộng, xuất hiện trong công viên, phòng tập và cả trên các video trực tuyến, đồng thời cũng mang một bản sắc tập thể và văn hóa rất rõ nét.

Thay vì đứng ngoài quan sát, Pauline chọn cách học từ bên trong:

“Khi tôi bắt đầu quan tâm đến việc nghiên cứu điều này, tôi tham gia một nhóm tập buổi sáng ở công viên Lê Văn Tám. Sau đó tôi nhận ra rằng họ đang tập theo cùng một video, suốt hai năm, mỗi sáng đều là cùng một video đó! Khi trở về Pháp, tôi tiếp tục tập với chính video ấy. Sau này, tôi bắt đầu khám phá thêm nhiều video khác để hiểu rõ hơn những nguyên lý chuyển động chung của múa dân vũ / aerobic ở Việt Nam.”

Với Pauline, thực hành luôn đi trước diễn giải. Chỉ khi trực tiếp trải nghiệm chuyển động bằng cơ thể, việc nghiên cứu mới có thể trở nên chính xác, có ý nghĩa và gắn chặt với thực tế.

Phòng Tập Như Một Phòng Thí Nghiệm Nghiên Cứu: Vì Sao Lưu Trú Nghệ Thuật Quan Trọng?

Từ những trải nghiệm và chiêm nghiệm ấy, quá trình nghiên cứu quay trở lại phòng tập. Tại Dancenter, Pauline làm việc cùng các vũ công khác để chia sẻ thực hành, cùng nhau phân tích và dần dần chuyển hóa nó. Các chuyển động được tách ra, sắp xếp lại, trừu tượng hóa và tái tưởng tượng, thay đổi hướng đi, dịch chuyển mối quan hệ giữa người dẫn và người theo, và mở ra những khả năng không gian mới.

Với Pauline, phòng tập không chỉ là nơi luyện tập, mà là một phòng thí nghiệm thực sự:

“Nếu không có một không gian để làm việc, dù là không gian công cộng hay phòng tập, tôi sẽ không thể suy nghĩ và cảm nhận bằng cơ thể mình. Ở giai đoạn này, việc luân chuyển giữa việc học từ công viên hoặc video và thử nghiệm trong phòng tập là vô cùng quan trọng. Việc làm việc cùng các vũ công Việt Nam cũng rất thiết yếu, bởi họ mang trong mình những hiểu biết văn hóa và hệ quy chiếu mà tôi không có. Với nhảy múa, tri thức được truyền từ cơ thể sang cơ thể.”

Chương trình lưu trú mang lại những điều thiết yếu: thời gian, cấu trúc và một không gian an toàn. Khác với không gian công cộng, phòng tập cho phép sự tập trung, tinh thần thử nghiệm và việc đào sâu khám phá. Nó cũng trở thành nơi để đón tiếp các vũ công khác, chia sẻ thực hành và xây dựng một môi trường nghiên cứu mang tính tập thể.

Từ Biểu Diễn Sang Quá Trình: Vì Sao Nghiên Cứu Cần Thời Gian?

Kỳ lưu trú lần thứ hai này đánh dấu một sự chuyển hướng quan trọng so với lần đầu Pauline đến Dancenter. Năm 2024, trọng tâm của cô là chuyển thể và trình diễn một tác phẩm đã có sẵn. Lần này, toàn bộ thời gian lưu trú được dành cho nghiên cứu và thực hành, đặt câu hỏi và khám phá, không chịu áp lực phải tạo ra ngay một tác phẩm hoàn chỉnh.

Như Pauline chia sẻ, nghiên cứu về bản chất là câu chuyện của thời gian, thời gian để ở lại với những câu hỏi, thay vì vội vàng đi tìm câu trả lời:

“Nhờ sự hỗ trợ của Dancenter, tôi có thể tập trung hoàn toàn vào việc nghiên cứu, tạo ra một cấu trúc rõ ràng cho nó và mời các vũ công khác cùng tham gia vào quá trình. Điều đó giúp việc thực hành và nghiên cứu trở nên cụ thể hơn, và trong trường hợp này, phòng tập thực sự trở thành một phòng thí nghiệm cho hoạt động nghiên cứu của tôi.”

Nếu nghệ sĩ bước vào một kỳ lưu trú khi đã có sẵn câu trả lời, thì quá trình ấy sẽ không còn mang tính sáng tạo nữa. Giống như trẻ nhỏ, nghệ sĩ cần giữ cho mình sự cởi mở với cái chưa biết, với việc khám phá và với những phát hiện mới.

Thông qua kỳ lưu trú này, Dancenter tiếp tục khẳng định cam kết của mình trong việc hỗ trợ không chỉ các buổi biểu diễn, mà còn cả công việc âm thầm, vô hình nhưng thiết yếu của nghiên cứu nghệ thuật, nơi những tác phẩm, ý tưởng và thực hành trong tương lai bắt đầu hình thành.

Ươm Mầm Thực Hành Nghệ Thuật Tại Dancenter

Tại Dancenter, chúng tôi tin rằng sáng tạo nghệ thuật bắt đầu từ những buổi làm việc trong phòng tập, thông qua nghiên cứu và quá trình thực hành dài hạn. Chúng tôi tự hào đồng hành cùng nghệ sĩ không chỉ trong việc giới thiệu những tác phẩm đã hoàn thiện, mà còn trong việc nuôi dưỡng những quá trình lâu dài, thầm lặng nhưng thiết yếu để làm nên chúng. Bằng cách xem phòng tập như một không gian dành cho khám phá và thử nghiệm, chúng tôi tái khẳng định cam kết của mình đối với sự phát triển nghệ thuật, nơi những tác phẩm, ý tưởng và thực hành trong tương lai có thể bén rễ và lớn lên.